Preimplantasyon Genetik Tanı – Anöploidi – (PGT-A)

Embriyodaki kromozomal anormallikleri tespit etmek için kullanılan bir yöntemdir. Bu şekilde tekrarlayan gebelik kayıpları, tüp bebek ile tekrarlayan embriyo tutunma başarısızlıklarında, şiddetli erkek faktörü olan olgularda, genetik nedenli (translokasyon taşıyıcılığı) durumlarda veya embriyolar arasında seçim yaparak gebeliğe ulaşma süresini kısaltmak için bu yöntem en idealdir. Embriyodan biyopsi alınarak yapılan bir işlemdir.

Embriyo 5. veya 6.güne ulaştığında blastosist adını alır , trofektoderm denilen daha sonra plasentaya dönüşecek yapıdan 5-10 hücre alındıktan sonra Genetik Laboratuvarında kromozom sayı ve yapısını belirlemek üzere yeni nesil dizileme (NGS) yöntemi ile analiz edilir. NGS teknolojisi daha eski olan Array-CGH yöntemine göre daha hassastır.

Bu yöntemde %20-%80 arasında yer alan mozaik embriyolarda saptanabilmektedir.

ormal (öploid embriyo): Her bir kromozomdan iki kopya varsa ve cinsiyet kromozomları XX veya XY ise bu embriyo normal olarak isimlendirilir.

Anormal (anöploid embriyo): Her bir kromozomdan tek kopya, 3 ve daha fazla kopya varsa, cinsiyet kromozomlarında sayısal veya yapısal bozukluk varsa bu embriyo anormal olarak adlandırılır.

Mozaik embriyo: Emrbiyoda bazen bir veya birden fazla kromozomda kopya sayısı 2 olması gerekirken, 1-2 arasında bir oranda veya 2-3 arasında bir oranda izlenebilir. Bu ara değerler yüzde olarak ifade edilir, embriyoda mozaiklik olarak tanımlanır, mozaizimim yüzdesi ve hastanın tıbbi öyküsü ve durumuna göre bu embriyonun değerlendirilmesi kararı tartışılır.

Preimplantasyon Genetik Tanı – PGT-SR

Ailede anne veya baba sağlıklı görünümde iken kromozom yapılarında var olan bir farklılık embriyolara olumsuz aktarılabilir, bu durumlardan biri ‘translokasyon’dur. İki veya daha fazla sayıda kromozomun birbirleri ile yer değiştirmesi (segment değiştirmesi) (resiprokal) ya da iki kromozomun uç uca eklenerek tek kromozom görünümde (robertsonian) olması gibi farklı iki çeşit translokasyon türü bulunmaktadır.

Dengeli translokasyon taşıyıcısı olan bir birey tamamen sağlıklı iken, yumurta veya sperminde dengesiz translokasyon mevcut ise, ondan embriyoya kromozomal anormallik olarak aktarılabilir. Bu durum gebelik oluşmasını engeller veya düşüklere yol açabilir.

Translokasyonun görüldüğü birbiri ile değiştiren kromozom parçalarının büyüklüğü ya da kromozomun üzerinde yerleştiği bölgeye bağlı olarak Yeni Nesil Dizileme (NGS) ile analiz yapılabilir.Translokasyon Taşıyıcılığı, tekrarlayan başarısız denemeleri olan çiftlerde % 3’e, tekrarlayan düşükleri olan çiftlerde ise % 10’a kadar yükselmektedir.

Anormal embriyoların preimplantasyon genetik tanı ile tanınması ve normal veya dengeli olan embriyoların transferi ile gebelik başarı oranları oldukça yüz güldürücüdür.

Normal veya dengeli bir embriyonun bulunma şansının azlığına rağmen transfer ile sonuçlanan tedavilerde elde edilen gebelik oranları oldukça yüksektir. PGT, bu hasta grubunda gebelik oranını arttırmakta ve gebelik kayıplarını azaltmaktadır.

Preimplantasyon Genetik Tanı – Tek Gen Hastalıkları

Ailesel genetik geçiş özelliği gösteren hastalıklar vardır. Tüp bebek ile embriyoda genetik hastalık taranması sonraki nesillere aktarımı engeller; ayrıca sağlıklı gebelik oluşmasına da katkı sağlar.

Bunu anlamak için yapılan işlemin adı PGT-M olarak ifade edilir. Bu tedavinin ilk basamağında genetik mutasyonun bölgesi tanımlanır, daha sonra tüp bebek tedavisi ile elde edilen embriyolardan alınan biopsiler genetik laboratuvarında hem genetik mutasyon açısından hem de sayısal ve yapısal kromozom anormalliği bakımından değerlendirilir. Tek gen yönünden sağlıklı embriyo verildiğinden ve kromozomal olarak sağlıklı embriyodan emin olunmuş olunur.

Genetik bir hastalığı olan veya taşıyıcılık saptanmış ve sağlıklı çocuk sahibi olmak isteyen çiftlere önerilmektedir.
Tek gen hastalıkları veya kromozom bozukluğu saptanmış çiftlerin çocuklarında hastalık riski yüksek olduğu için günümüzde sıkça uygulanmaktadır.