Mikroenjeksiyon ve Embriyo Gelişim Takibi
Bu videoda sperm mikroenjeksiyonu (mikroenjeksiyon) yöntemi ve embriyo gelişim sürecinin nasıl takip edildiği hakkında bilgi bulabilirsiniz
Mikroenjeksiyon Nedir?
Mikroenjeksiyon, şiddetli erkek kısırlığı tedavisi için özel olarak geliştirilmiş bir yardımcı üreme tekniğidir. Bu yöntem, spermin normal dölleme yeteneğine sahip olmaması durumunda spermin doğrudan yumurtaya enjekte edilerek döllenme sağlanmasını amaçlar. IVF yöntemi ve diğer bilinen tedavi yöntemleri, şiddetli erkek kısırlığında döllenme oranını düşük veya hiç gerçekleştirememektedir. Sperm sayısı, hareketliliği ve şekil bozuklukları olan durumlarda spermin doğal olarak yumurtayı döllemesi mümkün olmamaktadır. Mikroenjeksiyon uygulamasında, mikroskop altında spermin, kadından alınan yumurtanın içine mikro-pipetler aracılığıyla enjekte edilmesi işlemi gerçekleştirilir. İşlemler mikroskop altında, 200-400 kat büyütme ile ısıtılmış bir yüzeyde ve mikromanipülatör aracılığıyla yapılır.
Mikroenjeksiyon Yöntemi Kimlere Uygulanır?
Mikroenjeksiyon yöntemi, IVF (tüp bebek) ile döllenme sağlanamayan veya IVF için uygun sayı ve/veya kalitede sperm ve yumurta bulunmayan çiftlerde de uygulanabilir. İşlem, çok az sayıda sperm bulunan meniyle gerçekleştirilebildiği gibi menide sperm bulunmayan durumlarda testislerden elde edilen sperm kullanılarak da yapılabilir. Bazı erkeklerde ise testislerde sperm bulunmayabilir. Bu durumda, eğer mevcutsa spermatid denilen olgunlaşmamış spermi oluşturan hücreler kullanılabilir. Ancak spermatid kullanımıyla elde edilen sonuçlar henüz tam anlamıyla başarılı değildir ve döllenme oranları düşüktür.
Mikroenjeksiyon Nasıl Yapılır?
Mikroenjeksiyon işlemi, özel donanıma sahip mikroskop altında, steril, tek kullanımlık cam mikropipetler kullanılarak gerçekleştirilir.Yumurta toplama işlemi sonrasında elde edilen yumurtalar, olgunlaşmış olanlar ve kullanılabilecek durumda olanlar belirlenmek üzere çevresindeki kümülüs (hücre kümesi) hücrelerinden temizlenir. Mikroenjeksiyon işlemi için steril, toksik olmayan plastik kapta, erkeğe ait spermlerin konulacağı özel bir kültür sıvısı içeren bir havuz oluşturulur. Daha sonra, olgun yumurtaların konulacağı özel besi sıvısı içeren mikro damlacıklar hazırlanır. Sperm ve yumurta, kuyruğun orta bölümüne mikroenjeksiyon pipetiyle bastırılarak hareketsiz hale getirilir. Kuyruğun orta bölümünden yakalanan sperm pipete alınarak yumurtanın içinde bulunduğu damlaya enjekte edilir. Bu işlem, tüm yumurtalar için aynı sırayla uygulanır. İşlem tamamlandıktan sonra yumurtalar özel besi ortamlarına alınır ve 18-20 saat sonra döllenme kontrolü yapılır.
Mikroenjeksiyon Hangi Durumlarda Uygulanır?
Şiddetli erkek kısırlığı durumunda spermler, yumurtayı dölleme yeteneğine sahip değildir. Şiddetli erkek kısırlığı, ileri hızlı hareketli ve normal morfolojiye sahip sperm sayısının bir milyonun altında olması şeklinde tanımlanabilir. Sperm ve yumurta tamamen normal olduğunda bile, tüp bebek yöntemiyle döllenme gerçekleşmeyebilir. İzah edilemeyen kısırlık durumunda IVF yöntemiyle %15-20 oranında döllenme gerçekleşmemektedir. Bu çiftlerde sperm parametrelerinin normal olduğu düşünülerek doğrudan IVF yöntemi uygulanırsa döllenme olmama ihtimali söz konusu olabilir. Bu nedenle, yumurta sayısı yeterli olan çiftlerde (10 veya daha fazla) mikroenjeksiyon ve IVF yöntemleri birlikte kullanılır. Böylece yumurtalar iki gruba ayrılarak IVF yöntemiyle döllenme kontrol edilir ve mikroenjeksiyon ile döllenmeme durumuna karşı önlem alınmış olur.
Günümüzde erkek kısırlığında ICSI ile umut verici bir tedavi seçeneği sunulmasına rağmen başarıyı etkileyen en önemli faktörler kadının yaşı ve elde edilen yumurtaların kalitesidir. İlerlemiş kadın yaşının ve artan kromozom anomalilerinin neden olduğu faktörler, erkek kısırlığı tedavisinde başarıyı kadına bağlı olarak değiştirmektedir.
Embriyo Gelişim Takibi Nedir ve Nasıl Yapılmaktadır?
Tüp bebek tedavisinde embriyo gelişiminin sağlanması, laboratuvar şartlarında en önemli adımdır. Döllenme gerçekleştikten sonra, laboratuvar koşulları ve deneyimli ekibin rehberliğinde embriyo gelişimi titizlikle takip edilir ve uygun zamanda transfer işlemi gerçekleştirilir.
Döllenme: Döllenme, sperm hücresinin yumurta hücresiyle birleşmesini ifade eder. Bu süreç, spermatozoitlerin yumurta hücresinin dış zarını geçerek, yumurta hücresinin sitoplazmasına ulaşmasıyla gerçekleşir. Döllenme sonucunda zigot adı verilen tek hücreli embriyo oluşur.
Hücresel bölünme: Zigot, bölünerek daha fazla hücre oluşturur. İlk olarak zigot, iki hücreli embriyoya bölünür ve ardından hücre bölünmeleri devam eder. Bu bölünmeler sonucunda çok hücreli embriyo oluşur. İlk bölünme genellikle 24 saat sonra gerçekleşir ve ardından hücre bölünmeleri belirli aralıklarla devam eder.
Morfolojik değişiklikler: Embriyo, hücresel bölünmelerle birlikte morfolojik değişiklikler geçirir. Hücreler arasında düzenli bir düzen oluşur ve embriyo, blastomer adı verilen hücre gruplarına ayrılır. Aynı zamanda embriyo, mitotik bölünmelerle küçük hücrelerden oluşan bir morula halini alır.
Blastosist oluşumu: Erken embriyo gelişiminin ilerleyen aşamalarında, morula yapısı blastosiste dönüşür. Blastosist, içinde iç hücre kitlesi (inner cell mass, ICM) ve trofoblast adı verilen hücre tabakası bulunan bir yapıdır. İç hücre kitlesi, embriyonun ileriki aşamalarda farklı organ ve dokularını oluşturacak hücrelerin kaynağı olurken, trofoblast ise plasentayı ve gebeliğin erken aşamalarında destekleyici dokuları oluşturacak hücrelere dönüşecektir.
Mikroenjeksiyon Yöntemi mi Tüp Bebek mi?
Mikroenjeksiyon yönteminde gebelik ve döllenme şansı klasik tüp bebek yöntemine göre daha fazladır. Ancak başarı oranları çiftlerin durumuna bağlı olarak değişiklik gösterir.
Mikroenjeksiyon Enjeksiyon Ne Zaman Yapılır?
Mikroenjeksiyon yöntemi, yumurta toplama aşamasından sonra yumurtaların hazırlanmasının ardından yapılır.
Sizden Gelen Yorumlar
Danışmak istediğiniz konularla ilgili sizi arayalım.
Sizi Arayalım
Danışmak istediğiniz konularla ilgili hızlıca size ulaşalım.

Op. Dr. Soner DÜZGÜNER
Kadın Hastalıkarı ve Doğum Uzmanı
Op. Dr. Soner Düzgüner: Tüp bebek, kadın sağlığı, infertilite, jinekolojik cerrahi ve gebelik takibi gibi alanlarda tanı, tedavi sunmaktadır.